‘Eén op de vijf organisaties heeft geen controle over eigen data’
Twintig procent van de Nederlandse organisaties is niet datasoeverein: zij hebben geen volledig zeggenschap over waar hun data staat, onder welke wetgeving die valt en wie er toegang toe heeft. Dat blijkt uit onderzoek van Proximus NXT Nederland, specialist in IT-infrastructuren. Het onderzoek is gehouden onder ruim 550 beslissers en eindverantwoordelijken op het gebied van ICT en automatisering.
De zorgen over databescherming zijn daarbij groot: de helft (51%) maakt zich zorgen dat niet-Europese autoriteiten toegang krijgen tot bedrijfsdata, zelfs wanneer deze binnen de EU is opgeslagen. Daarmee neemt ook de bezorgdheid over toekomstige afhankelijkheid toe. 42 procent verwacht dat Europese bedrijven binnen vijf jaar volledig afhankelijk zijn van niet-Europese cloudleveranciers, tenzij er sterke Europese alternatieven komen.
Cloudafhankelijkheid: groot bewustzijn, maar beperkte regie
Die afhankelijkheid maakt ook dat organisaties zich steeds vaker bewust zijn van de risico’s. Een derde van de organisatie (32%) ervaart een gebrek aan transparantie van cloudleveranciers over de locatie en toegang tot hun data. En 59 procent vermijdt bewust cloudleveranciers waarbij datasoevereiniteit twijfelachtig is. Toch accepteert 29 procent de risico’s van dataopslag in het buitenland zolang de prijs en prestaties gunstig zijn. Dit laat zien dat organisaties de gevaren kennen, maar dat commerciële overwegingen en beperkte alternatieven hen er soms van weerhouden om volledig datasoeverein te opereren.
Kosten vormen grootste drempel voor bereiken soevereiniteit
Als het gaat om de barrières om datasoeverein te worden, springt één factor er duidelijk uit: kosten. 42 procent noemt dit als grootste drempel, gevolgd door afhankelijkheid van cloudleveranciers (38%) en een gebrek aan kennis of expertise (34%). Slechts dertien procent geeft aan helemaal geen barrières te ervaren. Dat betekent dat de overgrote meerderheid van de organisaties wel de wil heeft om de regie over hun data te versterken, maar tegen concrete obstakels aanloopt.
Urgentie groeit, bereidheid tot investering neemt toe
Ondanks de drempels groeit het besef dat datasoevereiniteit een strategische randvoorwaarde is geworden die niet langer kan wachten, stelt Proximus NXT. Bij een derde (36%) is het een topprioriteit voor de komende twaalf maanden en bijna de helft (43%) is bereid hogere kosten te accepteren als dit bijdraagt aan Europese technologische soevereiniteit. Bovendien verwacht de meerderheid (57%) dat organisaties in de toekomst uitsluitend nog zaken zullen doen met cloudleveranciers die datasoevereiniteit kunnen garanderen. Een duidelijk signaal dat de markt in beweging is.
Overstap naar Europese oplossingen laat op zich wachten
Toch is de omslag nog niet breed ingezet. Slechts 28 procent verwacht dat hun organisatie binnen drie jaar overstapt naar Europese cloudoplossingen. En ook op het gebied van generatieve AI zijn organisaties kwetsbaar: een op de vijf (17%) organisaties gebruikt generatieve AI-tools voor gevoelige data zonder dat er enig beleid of bewustwording aanwezig is binnen de organisatie. Dat terwijl de risico’s van datalekken of ongewenste toegang juist bij AI-toepassingen aanzienlijk kunnen zijn, aldus de onderzoekers.
