Jos Dongen

Jos van Dongen is sinds 1990 actief op het gebied van software-ontwikkeling, business intelligence, databases en datawarehouses. Sinds 2003 opereert hij onder de vlag van Tholis Consulting als onafhankelijk consultant, trainer en projectmanager. Vanaf 2006 publiceert hij over nieuwe ontwikkelingen in Database Magazine, en schreef hij een serie over Open Source BI. Over dit onderwerp adviseert hij organisaties en geeft hij presentaties in binnen- en buitenland.

Eén van de veelgenoemde argumenten om over te stappen op open source software is 'vrijheid'. Uiteraard vrijheid om code in te zien en aan te passen, maar ook de vrijheid van oplossingen en leveranciers. Open source leveranciers zetten zich altijd graag af tegen de traditionele aanbieders met het argument dat er bij hen geen sprake zou zijn van vendor lock-in. Wat houdt dit begrip nu eigenlijk in? Een paar dingen eigenlijk. Als een uitbreiding op een pakket alleen van dezelfde leverancier afgenomen kan worden is er sprake van lock-in, maar vooral wanneer de kosten voor het switchen naar een alternatief hoger zijn dan (morrend) accoord gaan met het voortzetten van de huidige relatie. Dit is ook de reden waarom veel Oracle en SAP klanten moord en brand schreeuwden toen deze bedrijven de prijzen voor maintenance en support (fors) verhoogden maar uiteindelijk geen andere keus hadden dan instemmen met de verhogingen. Lock-in wordt voornamelijk veroorzaakt door het gebrek aan (open) standaarden waardoor overstappen van de ene naar de andere leverancier niet mogelijk is, domweg omdat de opgeslagen informatie niet eenvoudig kan worden overgezet. Een SAP-BO rapport werkt nu eenmaal niet op een Oracle BI server.

Hoe zit dit nu met open source? Is het daar beter geregeld? Kan ik simpelweg overstappen van bijvoorbeeld Pentaho naar Jaspersoft als de voorwaarden/functionaliteit/support/etc van de eerste me niet meer bevallen? Eén keer raden: natuurlijk niet! Ja, ik kan de Pentaho reporting engine opnemen in mijn Jaspersoft omgeving en rapporten openen binnen mijn JasperServer portal, en vice versa (probeer dat maar eens met een willekeurige combi van de traditionele leveranciers) maar zaken als scheduling, bursting, prompting en dashboard integratie zitten meestal in het platform dat alleen werkt met de eigen spullen. Dus ook in het geval van open source leveranciers zijn er switch kosten als ik besluit over te stappen op een andere leverancier. En dan gaat het alleen nog maar over de èchte open source versies, dwz de 'community editions' van de pakketten. Bij de 'Professional' of 'Enterprise' editions wordt het nog erger.

Bij de meeste traditionele BI leveranciers koop ik een licentie en betaal daarna jaarlijks kosten voor maintenance en support. Besluit ik mijn support contract op te zeggen blijft mijn licentie gewoon geldig en kan ik de software blijven gebruiken zo lang ik dat wil. Ik krijg alleen geen upgrades en support meer. Bij de 'commercial open source' leveranciers koop ik geen licentie maar sluit ik een abonnement af waarmee ik niet alleen maintenance en support krijg, maar ook extra functionaliteit in de vorm van proprietary modules. Bij Pentaho zijn dit bijvoorbeeld de Analyzer module en de Dashboard Designer, bij Jaspersoft de Adhoc Reporting component en ook hier de Dashboard Builder. En wat gebeurt er op het moment dat ik besluit mijn contract niet langer voort te zetten? Helemaal niets, dat wil zeggen: na afloop van het contract werkt mijn software niet meer! Server start niet, gebruikers kunnen niet meer inloggen, rapportages zijn niet meer toegankelijk, helemaal niets! Ja, het is mogelijk om te 'downgraden' naar de community versies, maar alle functionaliteit (èn content!) van de Enterprise/Professional componenten is daarin niet meer toegankelijk of werkt niet. Tenzij ik natuurlijk gewoon blijf betalen ;-)

Hoezo, open source bevrijdt u van vendor lock in? Het tegenovergestelde lijkt me eerder het geval!